Ngày 17 tháng 01 năm 1960, dưới ánh sáng Nghị quyết 15 của Ban Chấp hành Trung ương, Đảng bộ Bến Tre với 18 chi bộ trực thuộc và 162 đảng viên, đã lãnh đạo Nhân dân tỉnh nhà vùng lên diệt ác, phá kìm, làm nên cuộc “Đồng khởi” thần kỳ, mở đầu cho cuộc tấn công và nổi dậy lần thứ nhất của cách mạng miền Nam, “làm lung lay tận gốc chính quyền thôn xã của địch, làm phá sản chiến lược thực hiện chủ nghĩa thực dân mới của Ai-xen-hao thông qua tên tay sai Ngô Đình Diệm”. Phong trào “Đồng khởi” năm 1960 đã đi vào lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc như một ngọn cờ đầu, mở ra bước ngoặt có ý nghĩa chiến lược, đưa cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng chuyển sang thế tiến công mạnh mẽ, rộng khắp, liên tục, làm tiền đề cho sự ra đời của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam.
Tượng đài Đồng Khởi Bến Tre
Thắng lợi của cuộc Đồng khởi ở Bến Tre đã làm sáng tỏ tính đúng đắn và kịp thời của đường lối cách mạng mà Nghị quyết 15 đã đề ra “ý Đảng” hợp với “lòng dân”; là thành quả của sự sáng tạo và linh hoạt của Tỉnh ủy, tinh thần kiên cường, quật khởi của người dân Bến Tre, đồng thời là biểu hiện sinh động của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời đại Hồ Chí Minh.
Trong phong trào Đồng khởi, quân và dân Bến Tre đã sáng tạo ra và phát triển nghệ thuật tiến công địch một cách độc đáo, thể hiện rõ nét sự kết hợp hai chân: Chính trị, quân sự và ba mũi giáp công: Chính trị, quân sự và binh vận.
Sau ngày miền Nam giải phóng, Bến Tre cũng như nhiều địa phương khác, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội bị tàn phá nặng nề, đời sống Nhân dân vô cùng khó khăn. Trước tình hình đó, Tỉnh ủy đã vận dụng bài học kinh nghiệm lãnh đạo từ Đồng khởi năm 1960, khơi dậy và phát huy mạnh mẽ ý chí, khát vọng vươn lên, tập trung hàn gắn vết thương chiến tranh, xây dựng, phát triển kinh tế, từng bước ổn định và cải thiện đời sống của Nhân dân.
Bước vào thời kỳ đẩy mạnh đổi mới, hội nhập, tinh thần Đồng khởi năm 1960 tiếp tục được khơi dậy và phát huy trên cơ sở vận dụng phương châm “hai chân, ba mũi” của cuộc Đồng khởi năm xưa. Theo đó, hai chân trong phong trào thi đua “Đồng khởi mới” được xác định là: Đẩy mạnh phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt gắn với phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội. Trong đó, tập trung vào 3 khâu đột phá: Đẩy mạnh đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, đô thị, xây dựng nông thôn mới, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh. Qua gần 20 năm thực hiện phong trào “Đồng khởi mới”, trong hệ thống chính trị và toàn thể Nhân dân đã dấy lên và lan tỏa tinh thần đoàn kết, chung lưng đấu cật, đồng lòng triển khai thực hiện các phong trào thi đua yêu nước đạt được nhiều kết quả rất quan trọng. Kinh tế - xã hội từng bước phát triển, diện mạo nông thôn, thành thị ngày càng đổi mới, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân không ngừng được cải thiện, nâng lên.
Từ ý nghĩa lịch sử quan trọng của phong trào Đồng khởi năm 1960, việc kỷ niệm ngày Bến Tre Đồng khởi 17/1 luôn được quan tâm, chú trọng. Đặc biệt, ngày 27/11/2024, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1478/QĐ-TTg chính thức lấy ngày 17 tháng 01 hàng năm là “Ngày Truyền thống tỉnh Bến Tre”. Việc công nhận ngày truyền thống tỉnh Bến Tre có ý nghĩa vô cùng quan trọng nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa, lịch sử của địa phương, đồng thời khơi dậy tinh thần, khát vọng vươn lên, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư. Ngày truyền thống sẽ là dịp ý nghĩa để mỗi người dân ôn lại truyền thống tốt đẹp và tự hào về những thành tựu mà tỉnh đã đạt được qua các thời kỳ lịch sử, phát huy mạnh mẽ hơn nữa tinh thần Đồng khởi, giá trị Đồng khởi, không ngừng nỗ lực phấn đấu để làm giàu cho quê hương, đất nước.
Từ ngày 01/7/2025, Bến Tre chính thức trở thành một bộ phận không tách rời của tỉnh Vĩnh Long. Để tiếp tục lan tỏa tinh thần “một tỉnh - một ý chí - một hành động - một niềm tin thắng lợi”, hiện thực hoá khát vọng phát triển Vĩnh Long thịnh vượng, bền vững đòi hỏi sự nỗ lực chung của cả hệ thống chính trị và toàn thể Nhân dân. Tinh thần Đồng khởi 17/1 đã trở thành di sản và niềm tự hào chung của Đảng bộ và Nhân dân Vĩnh Long - có giá trị đặc biệt, được khơi dậy như một mạch nguồn sức mạnh để tỉnh vững bước trong chặng đường mới; là biểu tượng rực rỡ của ý chí kiên cường, lòng quả cảm và sức mạnh đoàn kết của Nhân dân tỉnh nhà. Tinh thần ấy được đúc kết thành những giá trị bền vững: Kiên định - sáng tạo - đoàn kết - dám nghĩ dám làm - dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
BAN XÂY DỰNG ĐẢNG